Arılıkta Davetsiz Misafirler
Arılıkta birkaç dakika dolaşmak bile arıcıya çok şey gösterir. Kovanların çevresinde yalnızca bal arıları yoktur. Çiçeklerin üzerinde avcı böcekler, kullanılmayan kovanlarda fareler, karıncalar, örümcekler ve başka canlılar da görülebilir.
Bugün arılıkta gezerken iki dikkat çekici misafirle karşılaştım. Biri karahindiba çiçeğinin üzerinde bal arısı avlayan sarı bir yengeç örümceğiydi. Diğeri ise uzun süredir açılmamış, kullanılmayan bir üst çıtalı kovanda yapılmış fare yuvasıydı.
Bu iki görüntü, arılıkta düzenli kontrolün neden önemli olduğunu gösterir.
Karahindiba Üzerinde Bal Arısı Avlayan Yengeç Örümceği
Sarı renkli bir yengeç örümceği, karahindiba çiçeğinin üzerinde bir bal arısını yakalamıştı. Arıyı baş kısmından yemeye başlamıştı.
Örümceğin rengi çiçekle neredeyse aynıydı. Bu kamuflaj sayesinde çiçeğe gelen arılar tehlikeyi fark etmekte zorlanır. Bal arısı polen toplamakla meşgulken saldırıya uğramıştı. Arının arka bacaklarındaki polen sepetlerinde turuncu renkli polenler hâlâ görünüyordu.
Bu görüntü arıcı için üzücü olsa da doğanın işleyişinin bir parçasıdır. Çiçekler arılar için besin kaynağıdır; aynı çiçekler bazı avcılar için de pusu yeridir.
Yengeç Örümceği Nedir?
Bu örümcek, Misumena vatia türüne aittir. Thomisidae familyasından gelir ve yaygın olarak yengeç örümceği olarak bilinir.
Yengeç örümceği adını hem görünüşünden hem de hareket şeklinden alır. Bacaklarını yengeç gibi yana doğru kullanabilir. Sadece ileri değil, yana ve geriye doğru da hareket edebilir.
Bu türün en dikkat çekici özelliği renk değiştirebilmesidir. Üzerinde beklediği çiçeğe uyum sağlamak için sarıdan beyaza dönebilir. Böylece avını beklerken çiçeğin bir parçası gibi görünür.
Yengeç Örümcekleri Ağ Kurmaz
Birçok örümcek avını yakalamak için ağ örer. Yengeç örümcekleri ise bu yöntemi kullanmaz. Onlar pusu kurarak avlanır.
Çiçeklerin üzerinde hareketsiz beklerler. Arı, sinek, kelebek veya başka küçük omurgasızlar nektar ya da polen için çiçeğe geldiğinde ani bir saldırıyla avlarını yakalarlar.
Avlarını zehirli bir ısırıkla felç eder, daha sonra yavaşça tüketirler. Sekiz küçük gözü sayesinde çevredeki en ufak hareketi bile fark edebilirler.
Bal Arıları İçin Tehlikeli mi?
Yengeç örümcekleri tek tek arıları avlayabilir. Fakat güçlü bir koloni için genellikle büyük bir tehdit oluşturmazlar. Birkaç arının örümcekler tarafından yakalanması, koloninin genel gücünü ciddi şekilde etkilemez.
Yine de arılıkta bu tür gözlemler önemlidir. Çünkü arıcıya çevrede hangi canlıların bulunduğunu ve arıların hangi risklerle karşılaştığını gösterir.
Çiçek üstünde avlanan örümcekler, bal arılarının doğadaki tek ziyaretçi olmadığını hatırlatır. Arılık çevresi canlı bir ekosistemdir.
Kullanılmayan Kovanda Fare Yuvası
Arılıkta karşılaştığım ikinci durum, uzun süredir açmadığım kullanılmayan bir üst çıtalı kovandaydı. Kovan birkaç aydır boş duruyordu. Kapağını kaldırdığımda içeride bir fare yuvası ve ölü bir fare buldum.
El demiriyle yuvayı biraz kurcalayınca içeriden canlı bir fare daha fırladı.
Eğer bu kovanda güçlü bir arı kolonisi olsaydı, farelerin burada yuva yapmasına izin vermezdi. Arılar yaşadıkları alanı savunur, içeri giren birçok davetsiz misafiri uzaklaştırır. Fakat boş kovan, fareler için korunaklı ve sıcak bir barınak haline gelebilir.
Fareler Kovanlara Neden Girer?
Fareler özellikle boş, zayıf veya savunmasız kovanlara ilgi duyar. Kovan içi onlar için kuru, kapalı ve güvenli bir alan sağlar.
Soğuk havalarda boş kovanlar fareler için iyi bir yuva olabilir. İçeride kalan petek kırıntıları, balmumu kokusu veya eski kovan malzemeleri de ilgilerini çekebilir.
Arılı kovanlarda ise durum farklıdır. Güçlü koloniler fareleri içeri sokmak istemez. Ancak kışın giriş deliği geniş bırakılmışsa ve koloni zayıfsa fare içeri girebilir. Bu durumda peteklere zarar verebilir, dışkı bırakabilir ve kovan içinde ciddi kirlilik oluşturabilir.
Boş Kovanlar Neden Kontrol Edilmeli?
Arıcılar bazen kullanılmayan kovanları bir kenara koyar ve uzun süre açmaz. Fakat boş kovanlar da düzenli kontrol edilmelidir.
İçine fare, güve, karınca, örümcek veya başka canlılar girebilir. Kovan ekipmanı zarar görebilir. Petekler güvelenebilir, kötü koku oluşabilir veya kovan daha sonra kullanılmadan önce ciddi temizlik gerektirebilir.
Boş kovanlar kapalı ve temiz tutulmalı, mümkünse farelerin giremeyeceği şekilde korunmalıdır. Eski petekli çerçeveler uzun süre açıkta bırakılmamalıdır.
Arılıkta Gözlem Arıcının En Güçlü Alışkanlığıdır
Arılıkta kısa bir gezinti bile birçok işaret verir. Bir çiçeğin üzerinde avlanan örümcek, kullanılmayan kovanda yuva yapan fare veya kovan önündeki olağan dışı hareketler arıcıya bilgi taşır.
Her canlı doğanın bir parçasıdır. Yengeç örümceği arı avlar, fare boş kovanda yuva yapar, arılar ise güçlü olduklarında yaşam alanlarını savunur.
Arıcı için önemli olan bu işaretleri fark etmektir. Kovanlar kadar kovan çevresi de takip edilmelidir. Çünkü arılık yalnızca kovanlardan ibaret değildir; çevresindeki bütün canlılarla birlikte yaşayan bir alandır.
Arıcı İçin Pratik Notlar
Boş kovanlar uzun süre kontrolsüz bırakılmamalıdır. Kapakları sağlam kapatılmalı, giriş yerleri farelerin giremeyeceği şekilde daraltılmalı veya kapatılmalıdır.
Arılı kovanlarda özellikle sonbahar ve kış döneminde giriş daraltıcı kullanılmalıdır. Bu hem fare girişini zorlaştırır hem de zayıf kolonilerin savunmasını kolaylaştırır.
Çiçeklerde görülen avcı böcekler genellikle doğanın normal parçasıdır. Güçlü koloniler için büyük tehdit oluşturmazlar. Fakat arıcı bu gözlemleri not ederek arılığın genel durumunu daha iyi anlayabilir.
Arıcılıkta yalnızca kovan kapağını açmak değil, çevreye bakmak da önemlidir. Bazen en öğretici işaretler kovanın içinde değil, hemen yakınındaki bir çiçekte ya da boş bir ekipmanın içinde bulunur.
